Katolik dünyasının ruhani lideri Papa Leo’nun akciğerindeki kitle nedeniyle salı günü geçirdiği ameliyat, papanın görev yapamadığı sürelerde kiliseyi kimin yönettiği sorusunu gündeme getirdi. Operasyon sırasında en az 90 dakika genel anestezi altında kalan Papa’nın yerine geçen bir vekil bulunmuyor; Vatikan’ın günlük işleri mevcut idari yapı tarafından yürütülüyor.
Katolik Kilisesi mevzuatında papanın ölümü, istifası veya serbestçe yönetme yetkisini yitirmesi durumlarına ilişkin kurallar var. Ancak ağır hastalık ya da koma gibi durumlar için açık bir hukuki düzenleme bulunmuyor. Serbestçe yönetme yetkisinin kaybına tarihsel örnek olarak Papa 6. Pius’un Napolyon tarafından hapsedilmesi gösteriliyor.
PAPA VEKİLİ MAKAMI YOK
Kilise tarihçisi Alberto Melloni, New York Times’a yaptığı açıklamada, kilise yönetiminde bir papa vekili makamının bulunmadığını belirtti. Melloni’ye göre karar veya atama gerektiren evraklar, hastanede bulunan papanın onayına götürülebiliyor.
Vatikan uzmanı ve L’Osservatore Romano’nun eski genel yayın yönetmeni Giovanni Maria Vian da günlük işleyişin olağan biçimde sürdüğünü, yetkililerin görevlerine devam etmesini engelleyen bir kural olmadığını anlattı.
Dünya genelindeki Katolik Kilisesi ve Vatikan’ın günlük yönetimi, Kardinal Devlet Sekreteri Piero Parolin başkanlığındaki yetkililerden oluşan heyet aracılığıyla yürütülüyor. Merkezi yönetim organı Kutsal Makam bünyesinde müjdecilik, ruhban sınıfı, eğitim ve ekonomi gibi alanlardan sorumlu onlarca birim bulunuyor.
Parolin’in yönettiği Devlet Sekreterliği ise içişleri ve dışişleri bakanlığı işlevlerini birlikte üstleniyor. Genel idare, diğer devletlerle ilişkiler ve yurt dışındaki elçilikler bu yapının sorumluluğunda yer alıyor.
“PAPA HASTALANDI DİYE KRİZ ÇIKMAZ”
Kilise hukuku uzmanı Rahip Filippo Di Giacomo, yüzyıllar içinde şekillenen yapının yönetim yavaşlasa bile ayakta kalacak biçimde kurulduğunu belirterek, “Papa hastalandı diye kriz çıkmaz” dedi.
Benzer işleyiş, Papa 2. Jean Paul ve Papa Franciscus’un hastanede bulunduğu dönemlerde de sürdü. Vian, 2. Jean Paul’ün on yılı aşkın süre Parkinson ve başka sağlık sorunlarıyla mücadele ettiğini hatırlattı. Vian’ın aktardığına göre 2013’te görevinden feragat eden 16. Benedictus da benzer bir tablo yaşamamak için istifa kararı aldı.
AMELİYAT ÖNCESİ İKİ ATAMA
Papa Leo, geçen pazar günkü duasında rutin kontroller sırasında akciğerinde kitle tespit edildiğini ve doktorların ameliyat kararı aldığını açıklamıştı. Kitlenin ilk ne zaman fark edildiği bildirilmezken operasyon, duyurudan iki gün sonra gerçekleştirildi.
Vatikan uzmanları, Papa’nın ameliyattan önce olası bir liderlik geçişinde önemli rol oynayacak iki ismi görevlendirmesine dikkat çekiyor. Leo, geçen hafta 69 yaşındaki Kardinal Luis Antonio Tagle’yi Kardinaller Heyeti Dekanı olarak atadı. Tagle, çarşamba günü San Pietro Meydanı’nda Papa’nın yokluğunda ayin yönetti ve sağlığı için dua etti.
Papa ayrıca Başpiskopos Vittorio Viola’yı San Pietro Papalık Bazilikası Başrahibi ve Vatikan Şehir Devleti Genel Vekili görevine getirdi. Bu makamlar, papanın ölümü ya da istifası halinde çoğu kardinal görevini kaybederken varlığını koruyan mevkiler arasında bulunuyor.
İYİLEŞME SÜRECİ PLANLANDIĞI GİBİ İLERLİYOR
Vatikan’dan dün yapılan açıklamada, doktorların ameliyat sonrası iyileşme sürecinin planlandığı gibi ilerlediğini bildirdiği aktarıldı. Papa Leo’nun solunum egzersizleri yaptığı, yürümeye başladığı, sabah ve öğle yemeklerini yediği belirtildi.
Vatikan Sözcüsü Matteo Bruni, Papa’nın moralinin iyi olduğunu, tümörün patoloji sonuçlarının ise zaman alacağını söyledi. Bruni, Leo’nun gelecek ay Güney Amerika’ya yapmayı planladığı seyahati hâlâ gerçekleştirmek istediğini ve bir hafta içinde Vatikan’a dönmesinin öngörüldüğünü bildirdi.
Leo, Roma’daki Gemelli Hastanesi’nde tedavi görüyor. Hastanede papalar için onlarca yıldır hazır tutulan ve 2. Jean Paul’ün sık tedavi gördüğü için “üçüncü Vatikan” diye nitelediği özel süit tadilatta olduğundan, Papa yakındaki başka bir odada kalıyor.
