Türkiye’de 25 Metre Derinlikte Tehlike: 100 Metrelik Hayalet Ağlar Deniz Ekosistemini Tehdit Ediyor
3 Haziran 2026 tarihinde, Dünya Çevre Günü etkinlikleri kapsamında Karaburun Dalış Merkezi öncülüğünde Büyük Ada açıklarında bir dalış aktivitesi gerçekleştirildi. Dalgıçlar, yaklaşık 25 metre derinlikte terk edilmiş balıkçı ağlarını tespit etti. Bu ağlar, kıyı balıkçılığında kullanılan hayalet ağlar olarak adlandırılmakta ve deniz ortamında büyük sorunlar yaratmaktadır. Toplanan ağların üzerinde hem canlı hem de ölü yengeçler ile çeşitli deniz kabukluları bulundu. Kurtarılan canlılar, tekrar denizle buluşturuldu.
Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, terk edilmiş veya kaybolan balık ağlarının deniz ekosistemine zarar vermeye devam ettiğini vurgulayarak, bu ağların su altında kalmaya devam ettikçe deniz canlılarını avlamaya devam ettiğini belirtti. İnsan kontrolü dışında kalan bu ağlar, ticari ve göçmen türlerin yaralanmasına veya yaşamını yitirmesine neden olabiliyor. Öztürk, Türkiye’nin denizlerinde yapılan araştırmalarda kayıp, terk edilmiş veya yırtılmış ağların sıkça tespit edildiğini ifade ederek, “Dünya denizlerinde kullanılan balıkçı ağlarının yaklaşık yüzde 5,7’si kaybolmuştur” dedi.
Öztürk, mercanlar, deniz kuşları ve deniz kaplumbağalarının bu hayalet ağlardan en fazla etkilenen türler arasında olduğunu belirtti. Kayıp ağların tanımlanması, işaretlenmesi ve bildirilmesi üzerine uluslararası çalışmalar sürdürülmekte olup, yeni bir uluslararası sözleşmenin hazırlanma aşamasında olduğu kaydedildi. Birleşmiş Milletler Plastik Sözleşmesi’nin de çalışmaları devam etmekte olup, bu sözleşmenin balıkçı ağlarının tanımı gibi konularda uluslararası bir hukuki çerçeve sağlaması bekleniyor. Öztürk, kaybolan ağlarla ilgili hukuki boşlukların kapatılması ve ilgili kurumlara bildirim zorunluluğunun getirilmesi gibi konuların değerlendirildiğini belirtti.
Deniz çevresinin korunmasında farkındalık yaratmanın önemine dikkat çeken Öztürk, eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerinin sorunu azaltmada etkili olacağını vurguladı. Karaburun Dalış Merkezi’nin sahibi ve dalış eğitmeni Hamdullah Aras, balıkçıların bazen ağları çıkarmakta zorlandığını ve bu nedenle keserek bırakmak zorunda kaldıklarını ifade etti. Ancak bu ağlar, bulundukları yerde kaldıkça çevrelerindeki deniz canlılarını tehdit etmeye devam ediyor.
Dalış eğitmeni Arzu Arslan ise hayalet ağların yanı sıra plastik atıkların deniz yaşamını tehdit ettiğini belirtti. Plastik atıkların azaltılmasında toplumsal farkındalığın artırılmasının önemine değinen Arslan, çevre koruma bilincine sahip kişilere ücretsiz dalış deneyimi sunmak amacıyla Scuba Schools International’ın düzenlediği çevrim içi çevre eğitim programını tamamlayan bireylere yönelik bir kampanya oluşturduğunu açıkladı.
